De Zaan was een stoomlocomotief van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM).

De locomotief werd in 1847 gebouwd door Emil Keßler in Karlsruhe voor de Cöln-Mindener Eisenbahn (CME), waar deze de naam Bielefeld kreeg. Na een ontsporing van de locomotief Gütersloh uit dezelfde serie bij station Gütersloh in 1851 - een incident dat werd toegeschreven aan de te korte asstand - werd de achterste loopas van de locomotieven naar achteren verplaatst. In 1863 stelde de CME de Bielefeld buiten dienst.

Drie jaar later, in 1866, werd de locomotief gekocht door de Nederlandse aannemer W. Jacobs, die haar gebruikte bij de aanleg van spoorlijnen in Noord-Holland. In 1870 kwam de locomotief in handen van de HSM, waar ze werd ingezet voor goederentransport, onder andere op de spoorlijn Den Helder - Amsterdam. Bij de HSM kreeg de locomotief het nummer 35 en de naam Zaan.

De Zaan bleek echter minder geschikt voor goederenvervoer en werd voornamelijk gebruikt voor rangeerwerkzaamheden in Den Helder. In 1880 werd de locomotief buiten dienst gesteld. De ketel bleef echter nog tot 1887 in gebruik om stoom te leveren voor een stoomhamer in de werkplaats in Haarlem.

Externe links/verwijzingen

• HSM Zaan - nl.wikipedia.org

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bronnen, noten en/of referenties

• H. Waldorp: Onze Nederlandse stoomlocomotieven in woord en beeld. Uitg. De Alk, Alkmaar, 1981. ISBN 90 6013 909 7.
• J. van der Meer: De Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Uitg. Uquilair, 2009, ISBN 978 90 71513 68 8.
• J.J. Karskens: De Locomotieven van de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij. Uitg. J.H. Gottmer, Haarlem - Antwerpen, 1947.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Geraadpleegde bron: nl.wikipedia.org/wiki/HSM_Zaan - 01-10-2015