Nederlandse stoomlocomotieven

Aanduiding en nummering van Nederlands stoomlocs

 

De locomotieven kregen aanduidingen bestaande uit één of meer letters, die hun functie weerspiegelden: P stond voor personentreinlocomotief, G voor goederentreinlocomotief, L voor lokaal­treinlocomotief en R voor rangeerlocomotief.

Bij tenderlocomotieven werd de letter T toegevoegd, terwijl locomotieven met een oververhitter de aanduiding O kregen. Daarnaast gaf een cijfer de vermogensklasse van de locomotief aan. Zo stond PTO 2 bijvoorbeeld voor een personentreinlocomotief met tender en oververhitter in vermogensklasse 2.

In 1921 werd een nieuw nummersysteem ingevoerd waarbij alle stoomlocomotieven een viercijferig nummer kregen toegewezen. Voor enkele zeer oude locomotieven werd echter een driecijferig nummer gebruikt. Tijdens de nacht van 30 november op 1 december 1921 werden de nieuwe nummers op de locomotieven geschilderd, terwijl het oude nummer daaronder werd doorgestreept. De oude nummer­platen werden onmiddellijk verwijderd. De nieuwe nummerplaten werden pas bevestigd wanneer de locomotief naar de werkplaats ging. (Zie ook: Op de Rails 1953, blz. 93.)

 

  • Serie 500: Stoomlocomotieven voor personentreinen met tender en één drijfas.
  • Serie 600-2100: Stoomlocomotieven voor personentreinen met tender en twee drijfassen.
  • Serie 2700-3400: Stoomlocomotieven voor goederentreinen met tender en drie drijfassen.
  • Serie 3500-4000: Stoomlocomotieven voor personentreinen met tender en drie drijfassen.
  • Serie 4100-4900: Stoomlocomotieven voor goederentreinen met tender en vier drijfassen. Na 1945 werden deze locomotieven ook wel aangeduid als Serie 5000.
  • Serie 6200-6400: Stoomlocomotieven voor goederentreinen met tender.
  • Serie 6500-7900: Stoomlocomotieven voor lokaal­treinen.
  • Serie 8000-9900: Rangeerlocomotieven. Let op: Serie 9500 betrof een locomotief voor goederentreinen.

Locomotieven met nummers onder de 500 waren gereserveerd voor locomotoren en vergelijkbare voertuigen. In sommige gevallen zijn serienummers meerdere keren hergebruikt. Om dit in documentatie (maar niet op de locomotieven zelf) te verduidelijken, werden Romeinse cijfers toegevoegd, zoals 1300.I en 1300.II.

 

Bijnamen van de Nederlandse stoomlocomotieven

NRS 1-36 

NRS 31-36; 81-95 

NRS 37-42

NRS 43-48 

NRS 49 

NRS 71-77 

HSM 225-228 

SS 206-211; 92-94 

NS 61-75 

NS 501 

NS 801-826 

NS 1001-1029 

NS 1101-1127

NS 1301-1479 

NS 1601-1659 

NS 1701-1835

NS 2001-2005

NS 2101-2135

NS 2901-2946 

NS 3401-3415

NS 3501-3508 

NS 3601-3608

NS 3701-3820

NS 3800-3805

NS 3901-3920

NS 4301-4537

NS 4601-4620

NS 4701-4735 

NS 5001-5103

NS 6001-6026 

NS 6301-6317 

NS 6601-6603 

NS 6701-6741

NS 7301-7302

NS 7401-7404 

NS 7601-7604 

NS 7701-7744 

NS 8101-8130 

NS 8201-8232 

NS 8501-8515

NS 8601-8612

NS 8701-8740

Gewone Engelsen; Christientjes

Groote Snellopers

Kleine Snellopers; Tankmachines

Henschelsen

Goederenmachine (HSM 300)

Tankmachines

Doodkisten

Bergkruipers

Hoki Poki (tramlocs ex-NTM)

Kleine Engelsman

Achteneenhalvers

Tienders

Snellopers

Grote Groenen; Armen en Benen

Rhijnbogen; Bogen

Hartjes; Overkokers; Bogies; Kleine Jumbo

Mailtreinlocomotieven

Blikken Tinus; Kamelen; Dromedaris

Driemasters

Wilde Varkens

Grote Blauwen; Blauwe Brabanders (ex NMBS)

Zeppelins (ex NCS)

Jumbo

Potvis (gestroomlijnde locs)

Grote Jumbo

Dakota; Kleine Jeep

Ganzen; Schommelbakken

Kerstboom

Grote Jeep

Bokken

Beulen

Hippels; Schuurtjes

Ezels; Priktollen; Fornuizen; Ledikanten

Hengsten

Zwartkopjes

Haarlem-Zandvoorters

Haarlemmermeertjes

Kikkers

Paddestoelen; Platluizen

Weesperpoortje

Turken

Bakkies* (Bijnaam ook gebruikt voor andere kleine rangeerlocs)

Geraadpleegde bron: Nico Spilt - langsderails.nl

Pagina bijgewerkt/gecontroleerd: 26 november 2025