De Vulkanus of Vulcanus, was de zesde stoomlocomotief van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM). Het was bovendien de tweede locomotief die in Nederland werd gebouwd. In tegenstelling tot de meeste andere breedspoorlocomotieven was de Vulkanus uitgerust met twee aangedreven assen, terwijl de wieldiameter van de achterste loopwielen groter was dan die van de aangedreven assen. Dit zorgde voor een unieke configuratie.

Voor de verlenging van de spoorlijn tussen Haarlem en Leiden, zocht de HSM naar uitbreiding van haar materieelpark. Nadat in 1840 de locomotief Amstel, gebouwd door Christiaan Verveer, was geleverd, probeerde Verveer een vervolgorder binnen te halen. Door vertragingen in de bouw van de spoorlijn naar Leiden bleef een nieuwe bestelling echter uit. Om dit te ondervangen bouwde Verveer in 1840 op eigen initiatief een locomotief met twee gekoppelde assen. Deze werd vervolgens te koop aangeboden aan de HSM. In 1841 werd deze locomotief, genaamd Vulkanus of Vulcanus, in gebruik genomen door de HIJSM. De locomotief was voornamelijk bedoeld voor goederendiensten.

Toen het spoor van de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS) tussen 1854 en 1855 werd omgebouwd van breedspoor naar normaalspoor, wilde de HSM enkele jongere breedspoorlocomotieven van de NRS overnemen. Deze locomotieven waren overbodig geraakt bij de NRS. Echter, de NRS had de locomotieven al verkocht aan handelaar B.J. Nijkerk uit Amsterdam. De HSM bereikte een overeenkomst met Nijkerk om twaalf locomotieven te ruilen, met een bijbetaling van 2000 gulden per locomotief. In 1856 werd de Vulkanus geruild voor de jongere ex-NRS-locomotief 13 Hekla. Kort daarna werd de Vulkanus gesloopt.

 

Externe links/verwijzingen

• HSM Vulkanus - nl.wikipedia.org

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bronnen, noten en/of referenties

• H. Waldorp: Onze Nederlandse stoomlocomotieven in woord en beeld. Uitg. De Alk, Alkmaar, 1981. ISBN 90 6013 909 7.
• J. van der Meer: De Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Uitg. Uquilair, 2009, ISBN 978 90 71513 68 8.
• G.F. van Reeuwijk: De breedspoorlokomotieven van de H.IJ.S.M.. Uitg. De Alk, Alkmaar, 1952, ISBN 90 6013 927 5.
• J.J. Karskens: De Locomotieven van de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij. Uitg. J.H. Gottmer, Haarlem - Antwerpen, 1947.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Geraadpleegde bron: nl.wikipedia.org/wiki/HSM_Vulkanus - 19-03-2022